Meer samenhang tussen mobiliteit en ruimte is noodzakelijk

9

Mobiliteit is geen doel op zich; het is een middel dat ruimtelijke bestemmingen verbindt. Van oudsher passen steden zich aan nieuwe vormen van mobiliteit aan, zoals in het verleden bij de komst van de trein en de auto. Ook toekomstige ontwikkelingen op het vlak van mobiliteit zullen effect hebben op het gebruik van de ruimte.

Wat hebben we geleerd uit de dialoog?

Professionals noemen de volgende ruimtelijk-economische ontwikkelingen, die invloed gaan hebben op mobiliteit in Brabant:

  • Brabant is onderdeel van een Noordwest-Europese metropoolregio. Daarom zijn (inter)nationale verbindingen buitengewoon belangrijk.
    Als we als Nederland en Noord-Brabant mee willen blijven doen in de wereldwijde concurrentie is het belangrijk dat we de kwaliteiten van stedelijke regio’s combineren. Zo kunnen we schaalvoordelen realiseren en slim profiteren van elkaars sterktes en kwaliteiten.
  • Dagelijkse verplaatsingen vinden plaats in één Brabants regional daily system.
    Uit onderzoek blijkt dat Brabant zich ontwikkelt tot een polycentrische agglomeratie, die sterk verbonden is met de Randstad en die de grote en kleinere steden in de regio aaneenrijgt tot één regional daily system. Dit leidt tot andere verplaatsingspatronen. Vooral hoger opgeleiden en jongeren verplaatsen zich voor werk, onderwijs en recreatie van de ene stad naar de andere. Ook ontwikkelingen zoals nieuwe deeldiensten slaan vooral aan bij hoger opgeleiden en jongeren. Professionals verwachten dat deze trend doorzet naar andere bevolkingsgroepen.
  • Demografische en ruimtelijk-economische ontwikkelingen leiden tot een urgente stedelijke mobiliteitsopgave.
    We zien een concentratie van inwoners en economische activiteiten in stedelijke regio’s. Bedrijven zoeken vaker de grote bevolkingsconcentraties van steden op, omdat daar het personeel is. De bereikbaarheid van de Brabantse stadsregio’s komt hiermee onder druk te staan. Naast de toenemende congestie in de Brabantse stadsregio’s, staat de leefbaarheid en de economische vitaliteit van de Brabantse steden onder druk. De concentratie van (economische) processen in stedelijke gebieden vraagt om omgevingen die zich als internationaal topmilieu kunnen manifesteren.
  • De concurrentie tussen regio’s neemt toe.
    De sterke economische positie van Brabant is onder meer te danken aan de ligging ten opzichte van omliggende stedelijke netwerken. Zo heeft Brabant een cruciale logistieke positie tussen de mainports en het Europese achterland. In verschillende opzichten (economisch, sociaal, cultureel, ecologisch) en op verschillende schaalniveaus zijn we verbonden met de rest van de wereld. Die verbondenheid staat onder druk. In onze globaliserende wereld concurreren regio’s steeds sterker om arbeid en geld. Om de kracht van Brabant als topkennis- en innovatieregio te versterken moeten we blijven investeren in betere verbindingen voor personen- en goederenvervoer op de verschillende schaalniveaus: (inter)nationaal, interstedelijk en stadsregionaal.

“Laat ondernemers lekker ondernemen. Een overheid kan dit soort ontwikkelingen wel faciliteren, initiatieven ondersteunen en mensen bij elkaar brengen.” Tom, Eindhoven

Wat betekent dit voor de provincie?

Het is tijd voor een nieuw perspectief op het stadsregionale mobiliteitssysteem en de ruimtelijke inrichting van steden. Nieuwe technische oplossingen en de beschikbaarheid van grote hoeveelheden (real time) data over vervoerstromen bieden kansen. Een nieuwe ordening van voorzieningen die slim zijn gekoppeld en waarin de gebruiker centraal staat is gewenst. Bestuurlijke samenwerking op het gebied van Mobiliteit en Ruimte is daarvoor een randvoorwaarde. Met de ontwikkeldagen zetten we hierin een eerste stap (zie vraagstuk 8).

De ervaringen van de ontwikkeldagen worden gebruikt in het traject van de Brabantse Omgevingsvisie. De omgevingsvisie wordt eind 2019 vastgesteld. Daarin maken we keuzes voor een duurzaam verstedelijkingsbeleid, gekoppeld aan een toekomstvast mobiliteitssysteem voor het stedelijke netwerk Brabant. Bijvoorbeeld door in te zetten op aantrekkelijke en goed verbonden multimodale knooppunten, waar verstedelijking en grote publiekstrekkende voorzieningen worden geconcentreerd. Door ruimte en mobiliteit beter op elkaar af te stemmen kan de concurrentiekracht van Brabant worden vergroot, en kan de uitstoot van broeikasgassen en fijnstof worden beperkt.

Het is hiervoor essentieel om beter zicht te krijgen op de wijze waarop de Brabantse netwerksamenleving zich ontwikkelt. De provincie gaat daarom periodiek een scan uitvoeren van het mobiliteitsnetwerk in Brabant, om meer inzicht te krijgen in economische netwerken, het functioneren van arbeidsmarkten, veranderende verplaatsingspatronen en de bevolkingssamenstelling in stad en streek, als basis voor een goed verstedelijkings- en mobiliteitsbeleid.

You are here