Behoefte aan traditioneel OV wordt minder

5

De vraag naar openbaar vervoer (ov) is aan het veranderen. Door zelfrijdende auto’s, de e-bike en nieuwe mobiliteitsdiensten ontstaan er nieuwe vervoerconcepten. Traditionele bushaltes maken plaats voor vraaggericht vervoer op maat. Passen de huidige ov-concessies wel bij deze veranderingen?

Wat vinden Brabantse inwoners?

Brabanders maken relatief weinig gebruik van de bus. Toch vindt slechts een klein deel van de deelnemers aan de dialoog dat de overheid moet stoppen met busvervoer op plekken met weinig reizigers. Brabanders, die geen gebruik maken van het ov, zeggen dat het niet overal beschikbaar is, onvoldoende gemak biedt of te duur is. Anderen gebruiken het openbaar vervoer juist omdat het goedkoper is dan de auto.

“Klinkt aanlokkelijk, maar heel veel mensen zijn niet digitaal vaardig om alles via apps te regelen. Voor hen is de vertrouwde bushalte een goede uitkomst.” Peter, Vught

Een ‘bus op maat’ (flexibel busvervoer) wordt in de dialoog gezien als een goede oplossing voor ouderen die niet mobiel zijn, of als alternatief voor de fiets bij slecht weer. Ook kan de reistijd korter worden, als bussen flexibeler en ‘op maat’ rijden. Verder verwachten reizigers dat het goedkoper is. De nadelen? Bussen op maat gaan waarschijnlijk niet direct naar je eindbestemming, zoals de auto of fiets, en ze zijn niet geschikt voor vervoer over langere afstanden. Regulier busvervoer blijft nodig voor het vervoer van grote aantallen mensen. Ten slotte plaatsen Brabanders kanttekeningen bij het gebruik van apps om een bus te reserveren: niet iedereen heeft een smartphone of is digitaal vaardig.

Wat vinden professionals?

Professionals bevestigen dat het ov en busvervoer in de nabije toekomst verandert. Ze vragen zich af of de lange looptijden van contracten tussen overheid en busmaatschappijen daar nog wel bij past. Moeten concessies niet (deels) worden losgelaten, zodat er meer ruimte ontstaat voor de markt?
Met inzet van data en technologie kunnen vervoerders beter gaan inspelen op de behoeften van reizigers. En mogelijk zijn er nog andere toepassingen, om de capaciteit van bussen beter te benutten, bijvoorbeeld via cargo hitching (het meenemen van pakketjes in de bus). Er moet in concessies ruimte zijn om hier mee te experimenteren.

Professionals geven verder aan dat de overheid een rol heeft om te zorgen voor een open en transparante markt. Er is volgens hen behoefte aan een soort ‘marktmeester’, die de markt reguleert en bewaakt dat diensten op elkaar aansluiten. Aan de ene kant is er behoefte aan flexibiliteit, om in te spelen op nieuwe ontwikkelingen. Aan de andere kant blijft een collectief systeem, zoals Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV), nodig voor het vervoer van grote aantallen reizigers.

Wat betekent dit voor de provincie?

De provincie heeft contracten afgesloten met busmaatschappijen en regiotaxi-bedrijven, en speelt daarmee een belangrijke rol in het ov-systeem. Ook spelen we een rol in het faciliteren van vervoer op drukke lijnen, zoals de infrastructuur op het gebied van HOV en knooppunten. Is deze rol nog wel van deze tijd? Er is in ieder geval behoefte aan meer flexibiliteit, een meer integraal mobiliteitssysteem, en ruimte voor nieuwe innovaties, met aandacht voor de opkomst van nieuwe mobiliteitsdiensten.

Daarom gaat de provincie het huidige openbaar vervoerbeleid aanscherpen. Een eerste stap is het in kaart brengen van het speelveld, in een notitie die eind 2017 verschijnt. Dit wordt vervolgens in 2018 verder uitgewerkt in een strategie voor de ‘concessie van de toekomst’, met aandacht voor een flexibele insteek, duurzaamheid en Mobility as a Service.

You are here